Leerlingen een stem geven: burgerschap in de praktijk bij VSO De Aventurijn

13 maart 2026

De leerlingen van De Aventurijn hebben een ontwikkelingsachterstand en soms ook een lichamelijke beperking of een diagnose zoals autisme of ADHD. Juist daarom is het belangrijk dat burgerschapsonderwijs aansluit bij hun mogelijkheden en belevingswereld. “In de les breng je kennis over, maar het gaat ook heel veel over houding en vaardigheden,” vertelt Meijer. “Bij praktijkvakken oefenen leerlingen bijvoorbeeld met samenwerken en respect hebben voor elkaars verschillen.”

Burgerschap in kleine, waardevolle momenten

Volgens Meijer hoeft burgerschap niet altijd groot of ingewikkeld te zijn. Soms zit het juist in kleine momenten. Zo mochten leerlingen meedenken over de inrichting van het schoolplein. Daarbij bleek hoe bewust zij omgaan met elkaar:
“Wij willen voetballen, maar er moet ook iets komen voor de leerlingen in een rolstoel.”

Dit soort momenten laten zien hoe leerlingen leren om niet alleen aan zichzelf te denken, maar ook aan anderen.

Drie speerpunten

Op De Aventurijn werkt de school vanuit een duidelijke visie op burgerschap met drie belangrijke speerpunten:

• Inzicht in talenten en beperkingen bij jezelf en de ander

• Diversiteit

• Samen beslissingen nemen

Daarnaast is er een leerlingenraad waarin elke klas vertegenwoordigd is. Hier kunnen leerlingen meedenken over onderwerpen die spelen binnen de school.

Burgerschap komt overal terug

Burgerschap wordt op De Aventurijn niet alleen behandeld in specifieke lessen, maar is verweven in het hele onderwijs. Leerlingen leren bijvoorbeeld:

• hun mening geven op een respectvolle manier

• samenwerken met anderen

• omgaan met sociale situaties, zoals groepsapps en pesten

Ook worden regelmatig gasten uitgenodigd op school, zoals een tandarts, een reptielendeskundige of iemand die over de oorlog komt vertellen. Dit biedt leerlingen de kans om nieuwe mensen te ontmoeten en te oefenen met vragen stellen en contact maken.

Leren van en met elkaar

Als coördinator burgerschap werkt Meijer samen met leraren uit verschillende units binnen de school. Daarnaast neemt zij deel aan een expertisegroep met andere scholen. Door ervaringen en best practices uit te wisselen, blijven scholen hun burgerschapsonderwijs verder ontwikkelen.

Burgerschap hoeft volgens Meijer niet ingewikkeld te zijn:
“Begin gewoon. Ook kleine momenten kunnen heel waardevol zijn.”

👉 Lees het volledige artikel hier: [Link naar PDF]